Zaloguj
Reklama

Ochraniacze wewnątrzustne jako element profilaktyki stomatologicznej

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • [1] „Materiały profilaktyczne” [w:] „Materiały stomatologiczne” Robert G. Craig, Wrocław 2006

Ochraniacze wewnątrzustne jako element profilaktyki stomatologicznej
Fot. medforum
(0)

Ochraniacze wewnątrzustne znajdują swoje zastosowanie w profilaktyce stomatologicznej. Używane są one głównie przez osoby uprawiające sporty kontaktowe, zarówno zawodowo, jak i amatorsko. Ze względu na właściwości materiałów z jakich są wykonane, doskonale amortyzują uderzenia w obrębie szczęki, co pozwala na uniknięcie trwałych urazów wraz z ich powikłaniami, lub też w znacznym stopniu ograniczają ich skutki. Ochraniacze występują w formie standardowej, z możliwością kształtowania w jamie ustnej oraz w wariancie spersonalizowanym w postaci ochraniacza wykonywanego indywidualnie.

Reklama

Uprawianie sportu jest niewątpliwie elementem aktywnego trybu życia, sprzyjającemu zachowaniu dobrego zdrowia oraz samopoczucia. Jednak sport również niesie ze sobą różnego rodzaju zagrożenia, narażając na kontuzje czy urazy. Szczególnie urazogenne są sporty kontaktowe, gdzie dochodzi do bezpośredniego starcia z przeciwnikiem, co może powodować wiele różnych urazów, między innymi w obrębie twarzy oraz uzębienia. Stąd też, logicznym jest znaczący wzrost zainteresowania zastosowaniem ochraniaczy wewnątrzustnych przez osoby uprawiające sporty kontaktowe, zarówno zawodowo, jak i amatorsko.

W tym kontekście, ochraniacze wewnątrzustne pojmowane są, jako środki profilaktyczne, które chronią zęby przed uszkodzeniami pochodzenia mechanicznego.

Powikłania urazów w obrębie szczęki

Jak pokazują badania, u osób uprawiających sporty kontaktowe, do trwałych urazów szczękowo - twarzowych dochodzi w około 38%. Literatura poświęcona temu tematowi stwierdza, iż aż ponad 60% przypadków, tego typu urazów, występuje podczas amatorskiego uprawiania sportu. Do najczęstszych następstw urazów w obrębie zębów, zalicza się zapalenie oraz martwica miazgi, resorpcje zastępcze lub zapalne, krwotoki, w tym krwotoki wewnętrzne jak również obliteracja kanałów korzeniowych, czyli niedrożność kanałów korzeniowych. Szacunkowo przyjmuje się, że z powodu znacznego wzrostu używania ochraniaczy wewnątrzustnych, zmniejsza się liczba urazów szczękowo - twarzowych, aż o 50 000 przypadków rocznie.

Zasada działania ochraniaczy wewnątrzustnych

Ochraniacze stanowią tak znaczną ochronę, gdyż to one pochłaniają aż do 90% przyłożonej energii podczas uderzenia, rozpraszając pozostałą część energii wzdłuż łuku zębowego. Dzięki temu uniknąć można wielu urazów lub też w znacznym stopniu ograniczyć ich skutki.

Właściwości materiałów

Swoje właściwości, ochraniacze wewnątrzustne zawdzięczają określonym specyfikacjom materiałowym, które zostały dokładnie określone. Niezbędne jest, więc by dany materiał charakteryzował się takimi przymiotami jak: odpowiednia twardość, wytrzymałość na rozciąganie, przyjęcie i odbicie uderzenia oraz sorbcję wody. 

Rodzaje ochraniaczy

Wyróżnić można trzy rodzaje ochraniaczy wewnątrzustnych: standardowe, pozwalające na dopasowanie kształtu w jamie ustnej oraz indywidualne. Jak sama nazwa wskazuje, najbardziej dopasowane są ochraniacze indywidualne, gdyż tworzone są zgodnie z potrzebami osoby, dla której ochraniacz taki jest przeznaczony.


fot. panthermedia

Ochraniacze indywidualne

Wykonywane są zazwyczaj z jednego rodzaju materiału termoplastycznego, jednak zdarzają się przypadki, kiedy w składzie tworzywa, znajdują się dwa lub więcej rodzajów polimerów termoplastycznych o bardzo zróżnicowanej twardości, w zależności od preferencji. Pomimo zalet ochraniaczy indywidualnych, nie są one jednak bardzo popularne ze względu na wysoką cenę, jaka należy za nie uiścić. Stąd też znacznie częściej stosowane są ochraniacze standardowe lub te, z możliwością dopasowania kształtu w jamie ustnej.

Wykonanie ochraniaczy indywidualnych rozpoczyna się od pobrania odcisku łuku zębowego, czego dokonuje się za pomocą masy alginatowej. Po otrzymaniu wzoru, odlewa się formę z gipsu dentystycznego, która to stanowi model do kształtowania płytek, z których wykonywane są ochraniacze. To właśnie na odlanym modelu podgrzewa się, w kolejnym etapie produkcji, płytki, kształtując je w odpowiedni i spersonalizowany sposób. Kiedy materiał przybiera odpowiednią formę, odcina się jego nadmiar, zgodnie z krawędziami modelu, po czym przechodzi się do wygładzania powierzchni oraz brzegów ochraniacza. Procedura wykonania tego typu ochraniacza odbywa się w urządzeniu do podciśnieniowego wytwarzania ochraniaczy jednak istnieje również inna, alternatywna metoda, którą jest ciśnieniowa prasa warstwowa.

Do ważnych kwestii, na jakie należy zwrócić uwagę podczas procesu przygotowywania ochraniacza indywidualnego należy usunięcie wszelkich ruchomych uzupełnień zanim przejdzie się do pobierania odlewu.

Podgrzej i zagryź

„Podgrzej i zagryź” to potoczna nazwa procedury, jaką należy wykonać podczas pierwszego zastosowania ochraniaczy kształtowanych z jamie ustnej. Co kryje się pod tym określeniem? Dość prosta instrukcja postępowania, a mianowicie, ochraniacz tego typu należy zanurzyć we wrzątku na około 10 do 30 sekund (zgodnie z zaleceniami producenta) a następnie zanurzyć w pojemniku z zimną wodą na 1 sekundę. Po takim przygotowaniu należy umieścić ochraniacz w ustach i delikatnie zacisnąć zęby oraz wyssać powietrze i wodę z pomocą języka. Ochraniacz powinien znajdować się w takiej pozycji, w ustach przez około 30 sekund. Jeśli po wykonaniu wyżej wymienionych czynności, ochraniacz pozostaje w dalszym ciągu niedopasowany, całą procedurę można powtórzyć.

Jak dbać o ochraniacz?

Po zdjęciu ochraniacza niezbędne jest przepłukanie go pod zimną wodą. Czynność ta ma znaczenie głównie odnośnie zachowania odpowiedniej higieny ochraniacza. Od czasu do czasu należy jednak dokładnie go wyczyścić, stosując do tego mydło oraz zimną wodę. Niewskazane jest czyszczenie ochraniacza przy użyciu pasty do zębów, szczególnie takiej, która ma właściwości ścierne. Nie należy również używać produktów alkoholowych służących do utrzymania higieny jamy ustnej, jak również płynów czyszczących do protez. Istotne jest również przechowywanie ochraniacza, w specjalnie do tego przeznaczonym, plastikowym pudełku, które dołączane jest do ochraniacza podczas jego zakupu. Warto również zachować odlew, model gipsowy, na podstawie, którego wykonano ochraniacz, gdyż może się on okazać przydatny w przypadku zgubienia lub uszkodzenia ochraniacza.

Reklama
(0)
Komentarze