Zaloguj
Reklama

Ślina - zaburzenia wydzielania

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • [1] „Morfologia i fizjologia błony śluzowej jamy ustnej” [w:] „Fizjologia i patologia błony śluzowej jamy ustnej” Z. Knychalska- Karwan

    [2] „Zaburzenia wydzielania śliny” [w:] „Fizjologia i patologia błony śluzowej jamy ustnej” Z. Knychalska- Karwan

Ślina - zaburzenia wydzielania
Fot. Shutterstock
(0)

Ślina jest wydzieliną pochodzenia organicznego, która jest mieszaniną wydzielin różnych gruczołów znajdujących się w jamie ustnej. W przypadku zaburzeń jej wydzielania można mówić o kserostomii czyli zmniejszonym wydzielaniu śliny oraz o ślinotoku czyli sytuacji nadmiernego wydzielania śliny. Zaburzenia wydzielania śliny mogą mieć swoja przyczynę w bezpośrednim uszkodzeniu gruczołu, ale również mogą towarzyszyć innym schorzeniom.

Reklama

Ślina jest wydzieliną organiczną pochodzącą z gruczołów ślinowych. Ma postać opalizującego płynu i jest mieszanką wydzielin pochodzących z trzech dużych gruczołów ślinowych, wielu mniejszych gruczołów ślinowych oraz płynu dziąsłowego. Każdy rodzaj gruczołu wydzielającego ślinę, determinuje jej zróżnicowane właściwości - to znaczy, że rodzaj śliny, zależy od typu komórek danego gruczołu. Gruczoły przyuszne przyczyniają się do powstania śliny surowiczej, gruczoły podżuchwowe wydzielają ślinę surowiczo- śluzowatą natomiast efektem produkcji gruczołów podjęzykowych jest ślina mieszana. [1]

Zaburzenia wydzielania śliny, są rozpatrywane w dwóch kategoriach. Objawy i schorzenia mogą być związane z jej zmniejszonym lub nadmiernym produkowaniem.

W przypadku zmniejszonego wydzielania śliny, powstaje efekt suchości błony śluzowej jamy ustnej, nazywanej kserostomią. W przypadku kserostomii prawdziwej, mamy do czynienia ze zmianami chorobowymi powodującymi dysfunkcję gruczołu wydzielającego ślinę. Kserostomia objawowa natomiast, określa stan zmniejszonego wydzielania śliny, bez uszkodzeń czy dysfunkcji samego gruczołu. Wówczas przyczyn kserostomii szuka się w stanach emocjonalnych, psychonerwicach czy lekach, które mogą powodować suchość jamy ustnej. Efektem długotrwałej suchości może być ból i wrażliwość błony śluzowej jamy ustnej, trudność w przełykaniu czy żuciu, nagromadzenie drobnoustrojów w jamie ustnej oraz większa skłonność do infekcji jamy ustnej w tym i grzybicy, utrudnienie mowy, ograniczenie ruchomości języka czy złuszczanie się naskórka. W przypadku leczenia, niezbędne jest zdiagnozowanie przyczyny pierwotnej kserostomii i rozpoczęcie jej leczenia, unikanie suchych, ostrych pokarmów, dieta bezcukrowa, wyeliminowanie alkoholu oraz palenia papierosów, picie wody oraz napojów neutralnych, pędzlowanie jamy ustnej witaminami A+ D, przyjmowanie witamin A, B i E oraz przyjmowanie zleconych przez specjalistę leków.

W przypadku ślinotoku, czyli zwiększonego wydzielania śliny, nie zawsze należy mówić o stanie patologicznym czy chorobowym, gdyż pobudzenie psychofizyczne również jest przyczyną nadmiernego wydzielania śliny (np. podczas obecności pokarmu w jamie ustnej).

O patologicznej sytuacji można mówić w przypadku nerwic oraz innych czynników neurogennych, upośledzeniu umysłowym, w przypadkach schorzeń takich jak ospa wietrzna czy wścieklizna, w zatruciach pokarmowych czy podczas zażywania niektórych leków psychotropowych. Stan nadmiernego wydzielania śliny może być przejściowy lub trwały, jednak jeśli nadmiar śliny, nie zostanie usunięty, może dość do zobojętnienia soków żołądkowych, stanów zapalnych przewodu pokarmowego a także, przy przesunięciu PH w stronę kwaśną, do cukrzycy czy mocznicy. Leczenie, podobnie jak w przypadku kserostomii, polega na usunięciu czy też podjęciu leczenia choroby będącej przyczyną ślinotoku, a ponadto, leczenie objawowe polega na podawaniu atropiny, często również leków uspokajających, płukaniu jamy ustnej roztworem taniny czy pędzlowanie odpowiednim roztworem.[2]

 

Reklama
(0)
Komentarze